Als u een nestje puppies fokt, ook al doet u het maar één keer "voor de lol", dient u zich te realiseren dat u met de keus van de beide ouderdieren mede bepaalt hoe de puppies er straks uit zullen kunnen gaan zien, welke genen ze mee kunnen krijgen die hun gezondheid en karakter beïnvloeden, etc.

Daarom is het dan ook oh-zo-belangrijk om op zijn minst wat basiskennis van de erfelijkheidsleer te hebben. We zullen proberen u een en ander aan de hand van de kleurvererving te verduidelijken. Voor verdergaande informatie verwijzen wij u naar de lectuur dienaangaande en naar de KK-I cursussen die bij diverse kynologenverenigingen gegeven worden.

Stratenplan

Belangrijk voor het begrip van de erfelijkheid, is te weten dat de erfelijke eigenschappen vastliggen in chromosomen. Een chromosoom kan men zich voorstellen als een rijtje woningen, dat door muren verdeeld is in afzonderlijke huizen. Elk huis noemt men een locus. In ieder locus woont een gen. Ieder gen is verantwoordelijk voor een eigenschap, bijvoorbeeld de vachtkleur.

Nu komen deze chromosomen in paren voor. Wellicht kunt u zich dit voorstellen als twee tegenover elkaar liggende rijtjes huizen in een straat. De twee genen die op dezelfde locus van elk van de twee chromosomen in een chromosomenpaar liggen (dus de twee precies tegenover elkaar wonende overburen in de straat) bepalen samen welke kleur de hond zal krijgen.

Hoe komt een hond nu aan die genen? Nou, bij de paring van de vader en de moeder, krijgt de pup van zijn vader de ene (willekeurige) helft van elk van zijn genenparen, en van zijn moeder de andere helft. Samen vormt dit het nieuwe genenpaar van de pup, wat o.a. bepaalt welke kleur hij zal krijgen.

Sable en tricolour 

Daar de Collie in verschillende kleuren voorkomt, moge het duidelijk zijn dat niet alle genen die voor de kleur verantwoordelijk zijn, hetzelfde zijn. Anders was het niet mogelijk dat er sable, tricolour en bluemerle Collies zijn! Hieruit volgt, dat er genen moeten zijn voor sable, voor tricolour en voor bluemerle.

Men is erachter gekomen, dat deze verschillende genen zich niet hetzelfde gedragen. Namelijk, het sable gen is overheersend (dominant) en het tricolour gen is terugwijkend (recessief).

Als het sable gen een paar vormt met een ander sable gen, zal het puppy sablekleurig worden. Het heeft dan namelijk geen genen voor een andere kleur dan sable. Als deze hond op zijn beurt vader of moeder wordt, zal het de helft van zijn genenpaar doorgeven aan zijn nakomelingen. Daar zijn genenpaar Sable/Sable is, kan het alleen maar een gen voor sable vererven. Wij noemen dit fokzuiver sable.