HD is een afwijking aan de heupgewrichten waarbij de ontwikkeling van de heupen bij de jonge, opgroeiende hond niet normaal verloopt en de gewrichten ernstig misvormd kunnen worden.

HD wordt veroorzaakt door een combinatie van erfelijke en uitwendige factoren. Door uitwendige invloeden zoals groeisnelheid, lichaamsgewicht, beweging, spierontwikkeling en voeding kan de eventuele mate van misvorming van de heupen bij honden met een gelijke erfelijke aanleg sterk variëren. Daarom moet getracht worden het ontstaan van HD zoveel mogelijk te voorkomen. Dat kan door:

• goede voeding, maar vooral niet teveel;
• overmatige belasting van de heupgewrichten voorkomen - beperken van springen, trap lopen en trekken;
• controle van de voor de fokkerij bestemde honden.

Veranderingen aan de heupgewrichten kunnen beoordeeld worden op röntgenfoto's. De ernst van de misvormingen is echter geen goede maat voor de ernst van de klachten. Bij honden met zeer ernstige klachten worden soms maar weinig afwijkingen op de röntgenfoto's gevonden, terwijl honden met ernstig misvormde heupen soms verbazend weinig problemen vertonen. Veel honden met HD hebben daarvan geen last en zullen dat ook nooit krijgen. De kans op problemen blijft echter bestaan en zal toenemen naarmate meer van de hond geëist wordt (zoals bijvoorbeeld bij behendigheid) en naarmate de hond ouder wordt.

De Collieclub beveelt officieel HD-onderzoek van zoveel mogelijk Collies ten sterkste aan. Zeker moeten honden die voor de fok worden gebruikt tevoren zijn onderzocht, alhoewel zelfs het fokken met uitsluitend HD-vrije honden geen garantie geeft voor HD-vrije pups - echter de kans op HD bij de pups is dan kleiner.

Officiële HD-foto's worden pas gemaakt wanneer de hond minstens 1 jaar oud is. Deze foto's worden (in tegenstelling tot röntgenfoto's van patiënten) niet door de dierenarts zelf beoordeeld, maar voor beoordeling door 3 specialisten opgestuurd naar de HD-commissie.

Er bestaan verschillende gradaties in de beoordeling:

• HD A (1,2)  = negatief (dit staat gelijk aan de uitslag HD- die tot 1 mei 2002 werd vermeld). De hond is röntgenologisch vrij van heupdysplasie, wat echter niet betekent dat de hond geen "drager" van de afwijking kan zijn.
• HD B (1,2) = overgangsvorm (dit staat gelijk aan de uitslag HD Tc die tot 1 mei 2002 werd vermeld). Op de röntgenfoto's zijn geringe veranderingen gevonden, waaraan in het kader van de fokkerij geen directe betekenis kan worden toegekend.
• HD C (1,2) = licht positief (dit staat gelijk aan de uitslag HD +/- die tot 1 mei 2002 werd vermeld). Bij de hond zijn duidelijke veranderingen gevonden, passend in het ziektebeeld van HD.
• HD D (1,2) = positief (dit staat gelijk aan de uitslag HD + die tot 1 mei 2002 werd vermeld). Bij de hond zijn duidelijke veranderingen gevonden, passend in het ziektebeeld van HD.
• HD E (1,2) = positief in optima forma (dit staat gelijk aan de uitslag HD ++ die tot 1 mei 2002 werd vermeld). De heupgewrichten zijn ernstig misvormd.

Elke fokker die zijn/haar honden laat controleren op HD beschikt over de officiële certificaten van de HD-commissie waaruit blijkt hoe de toestand van de heupen van de desbetreffende dieren is. Deze uitslagen worden niet vermeld op de stambomen van de honden zelf, maar wel op de stambomen van hun nakomelingen.

Door De Collieclub wordt uitsluitend Pupinfo verleend indien beide ouders bij officieel HD-onderzoek de uitslag HD A (HD-) of HD B (HD Tc) hebben verkregen.

Van honden die een buitenlands HD-certificaat bezitten (bijvoorbeeld dekreuen van buitenlandse eigenaren), is dit op de Puppylijst vermeld.