S.H.V. De Collieclub

De Amerikaanse dierenarts, mw. Laura Sanborn, publiceerde in maart 2007 de resultaten van een onderzoek dat zij verrichtte naar de effecten van steriliseren en castreren van honden.

Overal ter wereld raden dierenartsen hondeneigenaren aan over te gaan tot sterilisatie/castratie1) van hun hond omdat dit beter voor zijn gezondheid zou zijn. Het is maar zelden dat de dierenarts de eigenaar op eventuele nadelige gevolgen van de ingreep wijst. Mw. Laura Sanborn zocht de hele veterinaire literatuur af naar publicaties over dit onderwerp. In de meeste artikelen werd achteraf gekeken naar de gevolgen van de castratie maar in enkele artikelen kwam zij ook onderzoek naar gevolgen op de langere termijn tegen. Het werd haar al gauw duidelijk dat castratie voor- en nadelen heeft voor de gezondheid van de hond en dat er eigenlijk nog veel te weinig over dit onderwerp bekend is.

Over het algemeen kan worden gesteld dat er geen dwingende reden is om vanuit het oogpunt van gezondheid reuen te castreren, vooral niet als het gaat om jonge reuen. In tegendeel, castreren op jonge leeftijd lijkt aanzienlijk meer nadelen dan voordelen te hebben.

Voordelen van castratie van de reu kunnen zijn:

• het risico op testikelkanker wordt met iets minder dan 1% verkleind;
• het risico op niet aan kanker gerelateerde prostaat problemen wordt verkleind;
• het risico op peri-anale fistels wordt verkleind;
• het risico op diabetes wordt misschien verkleind. De gegevens hierover zijn echter niet doorslaggevend.

Als nadelen van de castratie van de reu kunnen worden genoemd:

• verhoogd risico op botkanker bij castratie op jonge leeftijd;
• verhoogd risico op harttumoren;
• verdrievoudigd risico op hypothyroïdie;
• verhoogd risico op geriatric cognitive impairment, dat wil zeggen achteruitgang van het waarnemingsvermogen op oudere leeftijd;
• verdrievoudigd risico op vetzucht met alle daaraan verbonden gezondheidsproblemen;
• verviervoudigd risico op prostaatkanker;
• verdubbeld risico op kanker van de urinewegen;
• verhoogd risico op schadelijke reacties op vaccinaties.

Bij teven is de situatie iets ingewikkelder. Het aantal voordelen van sterilisatie kan in sommige gevallen, maar niet alle, groter zijn dan de nadelen. In het algemeen kan worden gesteld dat het voordeel afhangt van de gezondheid en de leeftijd van de teef en het risico op ras gebonden ziektes.

Voordelen van sterilisatie van de teef zijn:

• aanzienlijke verlaging van het risico op mammatumoren mits voor de leeftijd van 2,5 jaar gesteriliseerd;
• het risico op pyometra, dat bij ongeveer 23% van de niet-gesteriliseerde teven voorkomt, wordt praktisch uitgesloten;
• het risico op peri-anale fistels wordt verkleind;
• het heel kleine risico, minder dan of gelijk aan 0,5%, op tumoren van de baarmoeder, baarmoederhals en eierstokken wordt uitgesloten.

Als nadelen kunnen worden genoemd:

Indien sterilisatie plaatsvindt voordat de teef volwassen is, is er verhoogd risico op botkanker (osteosarcoma);

• verhoogd risico op hemangiosarcoma van de milt en sterk verhoogd risico op hemangiosarcoma van het hart;
• verdrievoudigd risico op hypothyroïdie;
• verdrievoudigd risico op vetzucht met alle daaraan verbonden gezondheidsproblemen;
• sterilisatie-incontinentie bij 4 tot 20% van alle teven;
• verhoogd risico op steeds terugkerende ontstekingen aan de urinewegen;
• verhoogd risico op afwijkingen aan de vulva, vaginale dermatitis en vaginitis, vooral bij teven die op zeer jonge leeftijd zijn gesteriliseerd;
• verdubbeld risico op tumoren aan de urinewegen;
• vergroot risico op botafwijkingen;
• vergroot risico op schadelijke reacties op vaccinaties.

Eén ding is duidelijk: veel van de beschikbare informatie over castratie en sterilisatie is niet sluitend en bevat conclusies die overtrokken zijn of niet door feiten worden gestaafd. Hiermee is de eigenaar niet geholpen en ontstaan er op den duur alleen maar meer misverstanden over de effecten van castratie van honden.