Velen van U zullen in de loop der jaren wel eens geconfronteerd zijn met problemen aan de tenen van Uw hond. Zulke problemen zijn bijna altijd een langdurige kwestie, zij laten zich slecht behandelen en genezen ook niet al te vlot. In dit artikel over teen problemen beperken wij ons tot ontstekingen en aanverwante zaken.
De nagelriemontsteking.
Deze uit zich door een pijnlijk harde rode rand van de huid rond de nagel. De ontsteking kan wat vochtig maar ook droog zijn. Dikwijls is ook de nagel zelf misvormd en breekt gemakkelijk spontaan af hetgeen zeer pijnlijk is. De oorzaak moet meestal gezocht worden in een infectie door bacteriën of schimmels en soms in auto-immuunziekten (storingen in het afweersysteem). Het op de juiste manier afnemen van materiaal voor een kweek en gevoeligheidsbepaling (welk antibioticum werkzaam zal zijn) is van belang voor het stellen van een juiste diagnose. De ingestelde therapie moet voldoende lang volgehouden worden om te voorkomen dat het probleem weer terugkomt na een schijnbaar bereikte genezing.
Ontsteking van de teen zelf.
Het betreft hier meestal vooral het deel van de teen dat boven het zool kussentje zit. Dit deel van de teen is hard, dik, rood en bijzonder pijnlijk. In principe kan natuurlijk een verwonding, zoals in een doorn trappen, ten grondslag liggen aan een dergelijk probleem, dikwijls ontstaat het ook spontaan. Sommige rassen zijn gevoeliger voor dit probleem dan andere, met name riesenschnauzers. Het is voor de diagnose van belang uit te maken of de dikke teen het gevolg is van bv. een verstuiking of dat het een ontsteking betreft. Is het een ontsteking dan is het van belang om te weten of het bot in deze ontsteking betrokken is of niet. Als het bot betrokken is in het proces is het niet altijd goed uit te maken of het nu zuiver een ontsteking betreft of dat er een kwaadaardig proces aan de gang is. Chronische ontstekingen aan tenen kan men proberen te behandelen met langdurige antibioticum therapie, het succes van deze therapie is wisselend. Als de ontsteking zich niet laat bedwingen is een teenamputatie soms de enige oplossing. Een hond kan zich uitstekend redden met een teen minder en zal blij zijn
Tumoren.
Zoals zojuist al even aangestipt kunnen schijnbaar ontstoken tenen in werkelijkheid aangetast zijn door een bijzonder nare tumorsoort. Gelukkig zaait dit gezwel niet zo vlot uit zodat een tijdige amputatie van de teen in de regel tot volledige genezing zal lijden. Het is dus van groot belang niet te lang te tobben met een "chronisch ontstoken" teen, het probleem kon wel eens veel groter zijn dan het zich laat aanzien!
Brosse nagels
Behalve door reeds genoemde nagelriemontsteking veroorzaakt komen er ook op zichzelf staande nagelproblemen voor. Meest voorkomend zijn de brosse holle nagels die gemakkelijk inscheuren en afbreken. Het is belangrijk om deze nagels zo kort mogelijk te houden. Naast als basis natuurlijk een optimale voeding kan men biotine bijgeven ter versterking van de nagels, tevens kan men de nagels aanstippen met een formaline oplossing om ze te harden. Helemaal overgaan doet het meestal niet, te verbeteren is de situatie dikwijls wel. Tot zover dit deel over getob met tenen, een volgende keer zullen teenblessures besproken worden.
Nagels
Het meest voorkomende trauma aan tenen is ongetwijfeld de in- of afgescheurde nagel. Zo'n geheel of gedeeltelijk afgescheurde nagel bloedt vaak enorm en is in elk geval bijzonder pijnlijk. Dikwijls zijn de "duimpjes" aan de voorpoten de plaats van narigheid maar ook andere nagels kunnen afbreken. Sommige honden hebben nagels van slechte kwaliteit. Vooral bij rottweilers zien we nogal eens holle brosse nagels. Om afbreken te voorkomen is het belangrijk om zeker brosse nagels zo kort mogelijk te knippen en regelmatig te inspecteren. Als de nagel eenmaal gebroken is moet hij verwijderd worden. Een half loszittende nagel is behalve erg pijnlijk ook een bron van infectie. Verwijderde nagels groeien in principe weer uit tot een normale nagel. Bij chronisch problemen is nader onderzoek noodzakelijk.Het bij voorbaat verwijderen van de duimpjes aan de voorvoet om te voorkomen dat de nagels ooit afbreken lijkt me, behalve bij windhonden bestemd voor de renbaan, voorbarig.
Zool kussentjes
De snee in de voetzool is iets dat helaas ook regelmatig voorkomt. Een dergelijke snee moet indien mogelijk gehecht worden nadat de wond grondig is gereinigd. De gehechte poot moet tegen vocht en vuil beschermd worden door een sok of schoen. Soms is er als het ware een plak van de voetzool afgesneden. Zo'n plak laat zich niet hechten en moet verwijderd worden. Het duurt nogal enige tijd voordat de hoornlaag van de voetzool weer is aangegroeid, ook in dit geval is bescherming dus nodig. Bij ernstig trauma is soms een zool kussentje dermate beschadigd dat het niet meer te redden is. In deze gevallen bieden transplantatietechnieken een uitkomst, zonder zool kussen zou de huid van de voet "doorslijten". Doornen, glassplinters en andere scherpe kleine voorwerpen kunnen geniepig kleine gaatjes maken in een voetzool en lang niet altijd even makkelijk terug te vinden zijn. Soms is het puntje van een scherp voorwerp beter te voelen dan te zien door met de vingertop de voetzool voorzichtig af te voelen, glas dat al helemaal in de voet zit is zichtbaar op een röntgenfoto. Een steekverwonding kan aanleiding geven tot de vorming van een abces onder de voetzool. Het zooitje is dan warm, dik en geweldig pijnlijk. Openen van het abces geeft direct verlichting. Door een nat verband wordt het abces enige tijd open gehouden en kan het vuil goed weg.
Een verhaal apart zijn de zogenaamde "kruipers", dit zijn de kleine puntige aren van bepaalde grassoorten. Deze aren hebben weerhaakjes en kunnen eenmaal met hun puntje door de huid gedrongen nog maar één kant op: verder de hond in. Dikwijls dringt zo'n grasaar tussen de tenen in de voet en openbaart zich vervolgens als een blauwpaarse blaas in de voet of hoger op de poot (hij kruipt immers omhoog). Als zo'n blaas kapot gaat komt er wat troebel bloederig vocht uit. Zolang de grasaar in de hond zit blijven de blazen en fistels komen steeds een eindje verderop. De enige remedie is een operatie waarbij de aar gezocht moet worden, in sommige gevallen een hele toer!
Voetzolen kunnen ook ernstig beschadigd worden door flink lopen (meestal naast de fiets) op warm asfalt. Er ontstaan dan onder alle zolen van 4 voeten blaren en de bovenste hoornlaag van de zool laat los. Dat dit pijnlijk is moge duidelijk zijn. De remedie is het verwijderen van de losse hoornlagen en de voetjes beschermen tegen verder doorslijten door sokken of schoenen. Ook koude, sneeuw en ijs kan voeten beschadigen. Vooral honden met veel haar tussen de tenen hebben baat bij insmeren van de voetjes met vaseline voor een wandeling in de sneeuw. Dit voorkomt de vorming van sneeuwklonten tussen de tenen.
Tot slot nog iets over gebroken tenen. Honden breken naar onze ervaring op de vreemdste manieren hun tenen soms zelfs zonder dat er iets noemenswaardig gebeurt. Berucht zijn de zogenaamde rijplaten, de lange roestige ijzeren platen die in de bouw dikwijls worden gebruikt. Menig hond heeft al een teen gemangeld in de ronde gaten die in deze platen aanwezig zijn. De behandeling zal afhangen van de aard en plaats van de breuk. Bij sport- en werkhonden die niet te lang uit training kunnen zijn is heel snel functioneel herstel mogelijk door speciale chirurgische technieken. Vaak wordt hierbij gebruik gemaakt van speciaal voor dieren vervaardigde mini-implantaten. Kort samengevat zijn de tips om trammelant aan tenen zo veel mogelijk te voorkomen:
- nagels kortgeknipt houden
- niet langdurig op heet asfalt lopen
- regelmatig voeten inspecteren op ongerechtigheden tussen tenen (haar kort houden helpt).
Dierenarts B.J. Carrière, Dierenkliniek Ermelo, Sterkliniek dierenartsen. ww.dierenkliniek-ermelo.nl
Dit e-mail adres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
Overgenomen uit: Belgische Herder, clubblad van de N.V.B.H.
